A A
RSS

KayhanLondon.com: “Unveiling” the first step in the liberation and empowerment of women in Iran (in Persian)

Tue, Jan 7, 2014

Persian, Press

Kayhan London.com

مهناز افخمی‌دومین زن وزیر در ایران پیش از جمهوری اسلامی: “کشف حجاب” نخستین گام در راه آزادی و توانمندی زنان ایران

مهناز افخمی‌دومین زن وزیر در ایران پیش از جمهوری اسلامی: “کشف حجاب” نخستین گام در راه آزادی و توانمندی زنان ایران
به مناسبت سالگرد ۱۷ دی ۱۳۱۴ روز آزادی زنان ایران از قید حجاب

کیهان آنلاین – ۱۷ دی ۹۲ – در جامعۀ عقب ماندۀ ایران یک قرن پیش؛ جامعه ای سنّتی، خرافات زده و خرد گریز، کشف حجاب نخستین و مهم ترین گام در راه بریدن بندهای اسارت زنان، بازشناسی و اعتراف به شأن و ارج انسانی و اجتماعی آنان و درنهایت امر تحقق آزادی‌ها و حقوق مسلم شان بود. به یقین، و برخلاف دعوی مدعیان، این تصمیم متهورانه رضا شاه را باید نه به قصد پرده برداری از رخسار زنان که به انگیزه نمایاندن شأن و منزلت انسانی و نقش جانشین ناپذیرشان در همۀ زمینه‌ها و عرصه‌های زندگی اجتماعی دانست. از همین رو می‌توان کشف حجاب را با همه تلخی‌هائی که برای جامعۀ سنّتی آن روز ایران داشت با اجبار همگان به سواد آموزی و انجام خدمت نظام قابل قیاس دانست زیرا آن نیز گامی‌اساسی برای بناسازی جامعه ای پیشرفته و متمدن برشالوده‌های آزادی و برابری انسان‌ها بود.

بی دلیل نیست که خمینی کشف حجاب را “خانمان سوزترین” اقدام رضاشاه می‌شمرد و، هم سو و هم سخن با یارانش، کسب حق رأی زنان در دوران محمدرضاشاه را عامل گسترش فحشا و خودفروشی می‌دانست. او به نیکی آگاه بود که کشف حجاب ضربه ای کارساز بر اساس نظام مردسالاری و مهم ترین گام برای آغاز دوران بیداری زنان و توانمندی تدریجی آنان برای حضور برابر و بدون شرط در همه عرصه‌های زندگی اجتماعی است. خمینی و یارانش به نیکی می‌دانستند که برداشتن این گام متهورانه نه برای تغییر نوع پوشش و ظواهر زنان بلکه برای شکستن ساختارهای جدائی افکن و بناسازی جامعه ای بدون تبعیض، به ویژه تبعیض جنسیتی، بود و انگیزه ای یکسره عقلائی، متعالی و انسانی داشت. بیهوده نیست که حکومت اسلامی‌از آغاز شالوده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی مشروعیت خود را بر راندن دوبارۀ زنان به درون حصار خانه و اجبار آنان به تحمّل انواع تبعیض‌های مطرود شده در جوامع پیشرفته جهان قرار داد و عامل اجرای این سیاست را اعادۀ حجاب و الغای قانون حمایت خانواده دانست. به اعتقاد بنیاد گذاران و حاکمان کنونی جمهوری اسلامی‌اگر زن با حجابی غیر از آن چه آنان مجاز دانسته اند در عرصۀ اجتماع ظاهر شود نه تنها خود مرتکب گناه شده بلکه به تحریک و اغوای مردان نیز دست زده‌است، مردانی که ظاهراً یکسره از کنترل احساسات جنسی خود ناتوانند. واقعیت، امّا، این است که از آغاز دوران تحمیل حجاب، ارزش‌ها و باورهای مذهبی در ایران نه تنها به سستی گرائیده، آفت فحشا و خود فروشی در همه سطوح جامعه نیزابعادی گسترده تر ازهمیشه یافته است.

حاکمان امروزی ایران در دورانی بر تحمیل حجاب “اسلامی” به زنان آزادۀ ایران اصرار می‌ورزند که زنان در اغلب جوامع اکثریت مسلمان پوشش خود را نه به تبعیت اجباری از احکام و فتاوی مفسران قرآن و احکام مذهبی، بلکه آزادانه و الهام گرفته از سنت‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی خود بر می‌گزینند. به دیگر سخن، آنان در انتخاب پوشش خویش آزادند و دست کم دولت و قوانین حاکم پوشش خاصی را به زنان تحمیل نمی‌کنند. در احکام قرآن نیز سخن از مجبور بودن زنان به پوششی خاص نرفته بلکه تأکید بر رعایت تواضع و سنّت‌های رایج اجتماعی و دوری از افراط در خودآرائی است. امروز، تنها در ایران و شماری اندک از دیگر جوامع اکثریت مسلمان است که زنان مجبور به رعایت حجابی خاص اند.

در اوضاع و احوال اسف بار کنونی کشورمان اهمیت کارهای سترگ رضاشاه و آگاهی ژرف او به لوازم رهائی ایران از ورطۀ انحطاط و پیوستن اش به جرگۀ جوامع پیشرفته و متمدن جهان ازهمیشه روشن تر به نظر می‌رسد. به راستی که ایران را از ورطۀ انحطاط و سقوط به در آورد و مردمانش را به آستانۀ بزرگی و تمدن برکشید. خطا نکرده ایم اگر تلاش اش را برای رهائی و آزادی زنان ایران مهم ترین خدمت اش به ایران و ایرانی بدانیم.

—————————————————————–

مهناز افخمی دومین زن در ایران است که به مقام وزارت رسید (پس از فرخ‌رو پارسا)، و در سال ۱۳۵۵ به عنوان «وزیر مشاور در امور زنان» در دوره پهلوی انتخاب شد.

مهناز افخمی پس از انقلاب در امریکا اقامت گزید. او از پایه گذاران بنیاد مطالعات ایران است و از سال ۱۹۸۱ تاکنون مدیریت عامل این سازمان را به عهده دارد. افخمی همچنین درسال ۱۹۹۳ به مدیریت عامل سازمان بین المللی همبستگی زنان و در سال ۱۹۹۵ به ریاست آن سازمان انتخاب شد. او در سال ۲۰۰۰ سازمان بین المللی آموزش و همکاری زنان را پایه گذاشت و خود ریاست و رهبری آن را به عهده گرفت. این سازمان، همانند سازمان همبستگی جهانی زنان در گذشته، فعالیت‌های خود را در سطح بین المللی همراه و همگام با اهداف و فعالیت‌های مرکز زنان بنیاد مطالعات ایران دنبال می کند. افخمی همچنین عضو هیئت مشاوران دیده بانان حقوق بشر (Human Rights Watch) جنبش جهانی برای توسعه دموکراسی (World Movement for Democracy) و صندوق بین المللی کمک به زنان (Global Fund for Women) است

. در سال‌های پس از انقلاب افخمی چندین مقاله و کتاب به زبان‌های فارسی و انگلیسی تالیف کرده، که «حقوق زنان در ایران» به فارسی، ۱۹۹۴، و به انگلیسی «در مرکز طوفان: زنان در ایران پس از انقلاب» ۱۹۹۴، «زنان در تبعید» ۱۹۹۴، «اعتقاد و آزادی: حقوق بشر زنان در جهان اسلامی» ۱۹۹۵، «در طلب حقوقمان: راهنمای یادگیری حقوق بشر زنان در جوامع اسلامی» ۱۹۹۶، «زنان در جوامع اسلامی و مشارکت سیاسی»، ۱۹۹۹ و «آموزه‌های رهبری برای زنان» ۲۰۰۲، از جمله آنهاست. «زنان در تبعید» به پنج زبان، «در طلب حقوقمان» به دوازده زبان، و «آموزه‌های رهبری برای زنان» به هشت زبان ترجمه شده اند.

Tags: , ,

About Mahnaz Afkhami

A lifetime advocate for the rights of women, Mahnaz Afkhami works with activists across the world, especially in Muslim majority societies, to help women become leaders. She is Founder and President of Women’s Learning Partnership for Rights, Development, and Peace (WLP), Executive Director of Foundation for Iranian Studies...more

Quotables – Iran Women’s Movement

"Now, when I look back [on the work of the WOI], it seems to me that our main mistake was not that we did not do other things which we should have done. Our main mistake was that we created conditions in which the contradictions related to modernity, progress, equality, and human rights, especially women’s rights, increased and the reaction to our work put perhaps too much pressure on the country’s social fabric." - Fate of the family protection law

"Iran’s One Million Signatures Campaign for the Reform of Discriminatory Laws is an extraordinary phenomenon. It is democratic, nonhierarchical, open, and evolving in a polity that is none of those things." - Iranian Women’s One Million Signatures Campaign for Equality: The Inside Story, Foreword

At the time of her execution, [Ms. Parsay] wrote one of the most moving letters to her children. And in that she expressed the same courage and the same steadfast belief in her principles that she had followed all of her life. And that was that: I’m a doctor. I know what it means to die, that takes only a minute. I’m not afraid of that. What I’m afraid of is to be pressured into denying 50 years of service to women. - Executed But Not Forgotten

“Prostitution was the code word for activism during the early part of the revolution” - I Was Iran's Last Woman Minister

Quotables – Muslim Women

"The most taxing contradiction [Muslim women] face casts the demands of living in the contemporary world against the requirements of tradition as determined and advanced by the modern Islamist world view. At the center of this conflict is the dilemna of Muslim women’s human rights – whether Muslim women have rights because they are human beings, or whether they have rights because they are Muslim" - Faith and Freedom: Introduction

"To the extent that Islam, defined and interpreted by traditionalist "Muslim" men, is allowed to determine the context and contour of the debate on women's rights, women will be on the losing side of the debate because the conclusion is already contained in the premise and reflected in the process. This is the heart of the moral tragedy of Muslim societies in our time." - Gender Apartheid, Cultural Relativism, and Women's Human Rights

“Islam is not the problem. Rather it is the misuse of Islam by interpreting it to fit the needs of the partriarchal order - the powers that be - and the privileges that one gender has held over the other.” - How are women working to eliminate violence against women in Muslim-majority societies?