A A
RSS

Kadının fendi Ahmedinecad’ı yendi (In Turkish)

Mon, Aug 24, 2009

Others, Press

Sabah / By Bilge Eser / Newspaper clipping of the article (PDF)

İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad, yeni kabinesine 1979 İslami Devrim’den beri ilk kez kadın bakan atadı. Kimileri bunu bir açılım olarak niteledi, çünkü İran en son kadın bakanlarını 30 yıl önce görebilmişti. O iki isim Mahnaz Afkhami ile Farrokhroo Parsa idi. Devrimden sonra Parsa kurşuna dizildi. Halen ABD’de yaşayan Afkhami (68) ise ülkesine özlemini, devrimde yaşadıklannı ve İranlı kadınlann mücadelesini SABAH’a anlattı…

HEP KADINLAR İҪİN ҪALIŞTI
Afkhami, meclise girdiği günlerden bu yana ülkesindeki her yaştan kadınla yakından ilgilendi. Ҫünkü ona gŏre, “İranlı kadınlar her zaman demokratik bir açılıma doğru ilerledi.” “Kadınlar artık interneti kullanıyor, kapı kapı gezip hakları için imza topluyorlar. Hem uluslararası anlamda hem de erkekler tarafından büyük destek gŏrüyorlar.”

İran’ın devrimden ŏnceki son iki kadın bakamndan biri olarak büyük zorluklar yaşadınız mı?
Aslında siyasete girmek istemedim, ama bir şeyleri değiştirmek için halkı harekete geçirmek gerekiyor. 1976’da Kadından Sorumlu Bakan olarak atandım. Zorlluklarımız olmadı değil. Karak verme aşamasında kadınların olmasına alışmalan zordu. Bakanlan selamlayan korumaları, bir kadını da selamlamak zorunda olduğunu anlayamadı. Bakanlıkta kadınlar tuvaletinin açılması aylar aldı. Bakanhğim dŏneminde kadınların, erkeklerle eşit maaş almalannı garanti altına alan yasalar geçirdik. Ancak devrime giden yol çoktan başlamıştı.

Rejim değişikliğinin en önemli sebebi sizce neydi?
Bence ilk sırada iyi eğitimli, diğer ülkeleri görmüs bir orta sınıf yükseliyordu ve bunların siyaseti anlayıp yapmaları beklendiği gibi hızlı olmadı. Humeyni’nin başını çektiği siyasi gücü hem rejim hem de uluslararası toplum anlayamadı. Solcular ve liberaller, molların Kum’a çekilip yönetimden uzak kalacağına inandı.

Siz hangi süreçte ABD’ya gittiniz?
1978’in sonbaharında geldim buraya. BM’nin kadınlarla ilgili bir enstitüsünü Tahran’da açmak istiyorduk. Müzakereler uzun sürdü ve birkaç hafta ABD’de kaldım. Devrim olduktan sonra da geri dŏnmemin çok tehlikeli olduğunu gördüm. Arkadaşlarımın büyük bir kısmının kurşuna dizilmesini, kocamın haftalarda gizlenmesini uzaktan izlemek zorunda kaldım. En kötüsü de yıllarca ŭstünde çalıştığım aile yasası, Humeyni tarafından bir kağıt parçasa olarak kenara atıldı. Hayatımın parçalarını toparlayıp yeni bir kimlik yaratmak zorunda kaldım. Dostlarımın desteğiyle bir kitap yazmayı başardım. Sonunda da kendimi bu kez uluslararası kadın hareketlerinin ortasında buldum.

Bir gün gelir de sizi geri çağırırlarsa…
Tabii ki hayalim bir ülkeme bir gün yeniden dönebilmek. Ülkemi yeniden görmek istyorum. Eğer bir gün by gerçekleşirse yarım kalan tüm çalışmalarımı tamamlayıp halkıma borcumu ödemek istiyorum.

Şu anda İranlı kadınların yaşadıkları en büyük sorun nedir?
Taii ki rejimin ideolojisidir. Kadınların ve erkeklerin birbirinden farklı olduklarını, farklı görevlere getirilmeleri gerektiğini büyük bir gururla dile getiriyorlar. Ancak onlara karşı büyüyen bir muhalefet var. Işte onlar, Haziran’daki seçimler sonrası yaşanan gösterilerin en ön sırasında yer aldılar. Bu protestolar sürecek. Belki muhafazakarlar biraz daha koltuklarında kalacak, ancak kazanan tarafta mutlaka kadınlar olacak.

Cumhurbaşkanı Ahmedinecad’ın üç kadın bakan ataması sizi heyecanlandırdı mı?
Bu atamanın bir nedeni ülkenin imajına yönelikti. Ancak aynı zamanda kadınların seslerinin ve oy haklannın gücünü göstermiştir. Bu açidan bakarsak kadınlar için büyük bir ilerleme olarak görebiliriz. Ancak yine de kadınların yaşam şartlarında büyükbir fark yaratacağina inanmıyorum. 3 bakan da muhafazakar ideolojilere sahip ve geçmişten bugüne savundukları politikalar, kadınların eşitliğiyle hep çelişiyordu.

Diğer kadın bakan kurşuna dizildi
“BIR diğer son kadın bakan Farrokhroo Parsa idi. Kendisi bir doktordu, ancak kadınları eğitmek için işini bırakıp Eğitim Bakanı oldu. Meclise giren ilk kadınlardan biriydi. Benim de dostumdu. Okutulan kitapları teker teker gözden geçirirdi. Kadınları küçük gösterecek her şeyi kaldırırdı. Tüm bunları devrimden sonra kendisini suçlamak için kullandılar. Sonra da ‘Bahai’sin diyerek kurşuna dizdiler. Ama bu suçlama tamamen saçmalıktan ibaretti.”

Tags: ,

About Mahnaz Afkhami

A lifetime advocate for the rights of women, Mahnaz Afkhami works with activists across the world, especially in Muslim majority societies, to help women become leaders. She is Founder and President of Women’s Learning Partnership for Rights, Development, and Peace (WLP), Executive Director of Foundation for Iranian Studies...more

Quotables – Human Rights

"We must pose the question: why is it that the denial of the most rudimentary rights to civil treatment for women is always based on some fundamental point of culture? Is this culture real, or is it a fetish that is used to maintain some economic, social, or simply psychological privilege?" - A Vision of Gender in Culture

"Women's status in society has become the standard by which humanity's progress toward civility and peace can be measured." - Architects for Peace

"The crass infringement of women's rights we see in the Muslim world has more to do with power, patriarchy, and misuse of religion as political weapon than with religion properly understood as individual faith." - Gender Apartheid, Cultural Relativism, and Women's Human Rights

"Rights and empowerment are interconnected: unless a substantial number of women in a community come to believe that they have rights and demand to exercise them, right remains an abstraction." - Faith and Freedom

Quotables – Iran Women’s Movement

"Now, when I look back [on the work of the WOI], it seems to me that our main mistake was not that we did not do other things which we should have done. Our main mistake was that we created conditions in which the contradictions related to modernity, progress, equality, and human rights, especially women’s rights, increased and the reaction to our work put perhaps too much pressure on the country’s social fabric." - Fate of the family protection law

"Iran’s One Million Signatures Campaign for the Reform of Discriminatory Laws is an extraordinary phenomenon. It is democratic, nonhierarchical, open, and evolving in a polity that is none of those things." - Iranian Women’s One Million Signatures Campaign for Equality: The Inside Story, Foreword

At the time of her execution, [Ms. Parsay] wrote one of the most moving letters to her children. And in that she expressed the same courage and the same steadfast belief in her principles that she had followed all of her life. And that was that: I’m a doctor. I know what it means to die, that takes only a minute. I’m not afraid of that. What I’m afraid of is to be pressured into denying 50 years of service to women. - Executed But Not Forgotten

“Prostitution was the code word for activism during the early part of the revolution” - I Was Iran's Last Woman Minister